Mensenhandel, een ernstige schending van de mensenrechten, blijft een urgent mondiaal probleem. Deze verraderlijke misdaad omvat het rekruteren, vervoeren, overbrengen, huisvesten of ontvangen van individuen door middel van geweld, fraude of bedrog, allemaal met de sinistere bedoeling hen uit te buiten voor winst. 

Slachtoffers van mensenhandel hebben verschillende achtergronden, waaronder mannen, vrouwen en kinderen van alle leeftijden, waardoor het een alarmerend en wijdverbreid probleem is dat geen grenzen kent.

Deze weerzinwekkende praktijk beperkt zich niet tot een specifieke regio, maar werpt zijn onheilspellende schaduw over elk deel van de wereld. Mensenhandelaars gebruiken verschillende methoden om hun slachtoffers in de val te lokken, waarbij ze vaak gebruik maken van geweld, frauduleuze uitzendbureaus en bedrieglijke beloften van onderwijs en werkgelegenheid. Deze manipulatieve strategie maakt slachtoffers kwetsbaar en dwingt hen tot een leven van uitbuiting.

Mensenhandel is gebaseerd op drie kernelementen: de daad, het middel en het doel. De mensenhandelaars gebruiken een spectrum aan gruwelijke tactieken, zoals fysiek en seksueel misbruik, chantage, emotionele manipulatie en de inbeslagname van officiële documenten om de controle over hun slachtoffers te behouden. Deze veelzijdige aanpak zorgt ervoor dat slachtoffers gevangen blijven in een eindeloze cyclus van wanhoop.

Exploitatie is niet beperkt tot een specifieke geografische locatie. Het kan voorkomen in het thuisland van een slachtoffer, tijdens de migratie of in een vreemd land. Statistieken onthullen de grimmige realiteit, waarbij de meerderheid van de gevallen in de volgende categorieën valt: 38,8% dwangarbeid, 38,7% seksuele uitbuiting, 10,3% gemengde vormen van uitbuiting, 10,2% gekoppeld aan criminele activiteiten, 0,9% gedwongen huwelijken, 0,7% bedelen, 0,3% babyverkoop en 0,2% orgaanverwijdering. Deze cijfers onderstrepen de ernst van het probleem en de diverse manieren waarop mensenlevens wreed worden uitgebuit.

In deze korte blog gaan we dieper in op de mensenhandel in Duitsland en vergelijken we het met een land in het zuiden van de wereld, Bangladesh. 

Het is belangrijk om een basisoverzicht te hebben over dit onderwerp en om het bewustzijn te vergroten. Mensenhandel in Duitsland: een groeiende bezorgdheid te midden van pandemie-uitdagingen. Het federale situatierapport van 2022 biedt een helder overzicht van de situatie op het gebied van de mensenhandel in Duitsland.
Het rapport wijst met name op een zorgwekkende stijging van het aantal gevallen van mensenhandel, met name op het gebied van seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en uitbuiting van minderjarigen. Uit de cijfers blijkt dat er 346 gevallen zijn die verband houden met seksuele uitbuiting, 34 gevallen die verband houden met arbeidsuitbuiting en maar liefst 171 gevallen waarbij sprake is van uitbuiting van minderjarigen. Het is essentieel op te merken dat het aantal slachtoffers vaak groter is dan het aantal gemelde gevallen, wat het verborgen karakter van dit misdrijf benadrukt.

Het uitbreken van de COVID-19-pandemie heeft geleid tot een merkbare toename van het aantal gevallen van mensenhandel. Deze verschuiving wordt toegeschreven aan de transformatie van traditionele prostitutieomgevingen, zoals bars en bordelen, naar meer discrete vormen, zoals prostitutie in appartementen en huis- of hotelbezoeken. De aan de pandemie gerelateerde beperkingen in de prostitutiesector zijn in 2022 geleidelijk versoepeld, wat heeft bijgedragen aan de stijging van het aantal gevallen van seksuele uitbuiting. 

Mensenhandel en arbeidsuitbuiting zijn geheime misdrijven die vaak niet worden aangegeven. Slachtoffers vermijden vaak het zoeken naar hulp of het openbaar maken van hun situatie vanwege verschillende redenen, waaronder angst voor autoriteiten of daders, sociaal isolement, onzekere immigratiestatus, druk om schulden af te lossen en zelfs een gebrek aan besef dat ze het slachtoffer zijn van mensenhandel.

Op het gebied van mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting constateert het rapport een aanzienlijke toename van het aantal gevallen vergeleken met het voorgaande jaar. De trend van verschuiving van traditionele straatprostitutie naar meer discrete en minder gereguleerde vormen zette zich gedurende het verslagjaar voort. De slachtoffers bestonden voornamelijk uit individuen uit Oost-Europa, en met name een toenemend aantal uit Aziatische landen zoals China, Thailand en Vietnam.

Daders van mensenhandel en uitbuiting opereren doorgaans internationaal. Bijgevolg is het versterken van de internationale samenwerking op het gebied van rechtshandhaving absoluut noodzakelijk bij de bestrijding van dit complexe criminele netwerk. Bovendien vereist een succesvolle strijd tegen mensenhandel en uitbuiting multidisciplinaire samenwerking tussen alle relevante belanghebbenden, waaronder wetshandhavingsinstanties, het rechtssysteem, niet-gouvernementele organisaties en adviescentra.

Alleen door samen te werken kunnen we de uitdagingen aanpakken die mensenhandel met zich meebrengt en effectieve steun bieden aan de slachtoffers ervan. In Mensenhandel in Bangladesh en Duitsland: een vergelijkend perspectief vanaf september 2021 had de regering van Bangladesh meer dan 5.000 lopende zaken van mensenhandel gemeld die in afwachting waren van onderzoek of vervolging. NGO's en internationale organisaties identificeerden daarentegen een ontmoedigend aantal slachtoffers in het land.
Er werden minstens 580 gevallen van slachtoffers van sekshandel, 6.378 slachtoffers van arbeidshandel en 717 slachtoffers van niet-gespecificeerde uitbuiting gerapporteerd. 

De diversiteit onder deze slachtoffers is opvallend: bij de sekshandel waren 429 vrouwen, 10 mannen, 111 vrouwelijke kinderen, 10 mannelijke kinderen en 20 LGBTQI+ individuen betrokken. De slachtoffers van arbeidshandel waren 4.328 mannen, 1.902 vrouwen, 93 vrouwelijke kinderen, 41 mannelijke kinderen en 14 LGBTQI+-individuen.

Bangladesh onderscheidt zich als een van de landen die aanzienlijk worden getroffen door arbeidsmigratie. Officiële cijfers geven aan dat ongeveer 5 miljoen Bengaals in het buitenland werken, maar onofficiële schattingen suggereren dat dit aantal wel eens 12 miljoen kan bedragen. De erbarmelijke levensomstandigheden drijven velen ertoe hun thuisland te verlaten op zoek naar een beter leven. 

Migratie wordt vaak gezien als een kans om een basisniveau van onderwijs en gezondheidszorg voor hun gezinnen veilig te stellen, maar de meerderheid is zich niet bewust van de risico's en gevaren die daarmee gepaard gaan. Veel migranten hebben geen kennis van hun rechten, zijn vaak niet in staat de taal van het land van bestemming te spreken en zijn daarom afhankelijk van tussenpersonen die, vaker wel dan niet, prioriteit geven aan hun eigen belangen. In deze context worden migranten handelswaar zonder stem of rechten.